წოფის ციხე

წოფის ციხე

წოფის ციხე ქვემო ქართლის მხარეში, მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფელ წოფში მდებარეობს. იგი შულავერის წყლისა და დებედის წყალგამყოფ უსახელო ქედის გაშიშვლებულ მარმარილოსებრი კირქვების კლდეზეა აღმართული. ციხე გეგმარებით, ტოპოგრაფიითა და სამშენებლო ტექნიკით V-VI საუკუნეების სხვა სიმაგრეების ანალოგიურია და ამავე პერიოდით ათარიღებენ. სიმაგრე სტრატეგიულად მნიშვნელოვან ადგილასაა აგებული, ის, სხვა ციხეებთან ერთად, დმანის-ლორედან სომხეთისკენ მიმავალ გზას მეთვალყურეობდა. წოფის ციხე შემდეგ წერილობით წყაროებში იხსენიება: ვახუშტი ბაგრატიონის “აღწერა სამეფოსა საქართველოსა”, იოანე ბაგრატიონის “ქართლ-კახეთის აღწერა”, ნიკო დადიანის “ქართველთ ცხოვრება”, აღპატის მონასტრის 1211 წლის წარწერა, 1730 წლის მამულის წყალობის სიგელი და 1730 წლის გირავნობის წიგნი სომხითის მელიქის ყაფლანიშვილისადმი. აღპატის მონასტრის წარწერის მიხედვით გიორგი III-სა და თამარ მეფეს სოფელი წოფი ვინმე ნაშმადინისათვის უბოძებიათ. ნიკო დადიანის ისტორიული ნაშრომი “ქართველთ ცხოვრება” გვამცნობს, რომ 1722 წელს განჯის ხანს შულავერი აუოხრებია და აღჯაყალიდან წოფას გადასულა. 1730 წელს კი წოფი მელქისედეკ კათალიკოსმა ელიზბარ ორბელიშვილს უწყალობა. წოფის ციხის ფერდობზე წედაპირულად აკრეფილ მასალაში ელინისტური და რომაული ხანისათვის დამახასიათებელი ჭურჭლის ნამტვრევები გვხვდება. სიმაგრის ტერიტორიის გათხრისას ზედა ფენაში XI-XIII საუკუნეების მოჭიქული და მოუჭიქავი კერამიკის ფრაგმენტები გამოვლინდა. სოფელ წოფში გამოვლენილია: ადრეული შუა საუკუნეების ტაძრები, ქვის ხანის გამოქვაბული, ენეოლითური ხანის ნამოსახლარი, გვიანი ბრინჯაოსა და ადრე რკინის ხანის სამაროვანი და ა.შ. ჩანს, რომ სოფლის ტერიტორიაზე უძველესი დროიდან არსებობდა მნიშვნელოვანი დასახლებული პუნქტი. წოფის ციხე ქართული კულტურის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი და საყურადღებო ისტორიული ძეგლია.

 

არქიტექტურა

წოფის ციხე გეგმით ელიფსური მოყვანილობის სათავდაცვო ნაგებობაა. სიმაგრისგან შემორჩენილია ზედა ციხის ნანგრევები და გალავნის კედლის ფრაგმენტები. გალავანი სამხრეთის კლდოვანი ფერდობის დიდ ტერიტორიას შემოფარგლავს. ზედა ციხის კედლებს ოთხი ნახევარწრიული ბურჯი აქვს დატანებული. სუსტი ადგილების გასამაგრებლად ბურჯები გალავნის კედლებსაც აქვს დატანებული. ქვედა ციხე ერთიანი ზღუდითაა შექმნილი და მასში გამოყენებულია ციკლოპური წყობაც. ზედა ციხის აღმოსავლეთით გარეთ გატანილი მრგვალი გეგმის კოშკი დგას. გალავნის შიგნით ტერასებზე საცხოვრებელი კომპლექსები და მცირე ზომის ეკლესიაა განლაგებული. ეკლესიას ნალისებრი აფსიდი აქვს. ციხეცა და ეკლესიაც მარმარილოსებრი თეთრი ფერის კირქვის სწორკუთხა კვადრებით, ე.წ. უჯარმული წყობითაა ნაგები. სოფელ წოფში ასევე შეგიძლიათ მოინახულოთ: წოფის მთავარი ეკლესია, წოფის დარბაზული ეკლესია, წოფის კოშკი, წოფის მღვიმე და წოფის დარბაზული ეკლესიის ნანგრევი.

 

 

კომენტარის დატოვება

თქვენი ელფოსტის მისამართი გამოქვეყნებული არ იყო.