ბირთვისის ციხე

ბირთვისი

ბირთვისის ციხე ქვემო ქართლის მხარეში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში მდებარეობს, ალგეთის ხეობაში. იგი საკმაოდ ძლიერი და სტრატეგიული ციხე იყო და დიდი როლი ითამაშა საქართველოს ისტორიაში. ციხე-სიმაგრე და ბირთვისის კანიონის შესანიშნავი ხედები უდიდეს შთაბეჭდილებას ახდენს მნახველზე და ძალიან პოპულარული ადგილია ლაშქრობის მოყვარულთათვის. ბირთვისი არ არის ჩვეულებრივი, გალავნითა და კოშკებით შემოფარგლული ციხე, ეს არის კლდოვანი მთების ბუნებრივი სიმაგრე, რომელიც ადამიანმა აუღებელ ციხე-სიმაგრედ აქცია. დიდი სამუშაოა ჩატარებული კლდეებს შორის ყველა გასასვლელისა და საეჭვო ადგილების ხელოვნურად გამაგრებისათვის. ციხე რამდენიმე ნაწილისგან შედგება და მოიცავს როგორც საბრძოლო, ისე საცხოვრებელი და სამეურნეო სახის ნაგებობებს. ბირთვისის ციხის საფორტიფიკაციო ფუნქცია ბუნებრივ კლდოვან მასივშია ჩაწერილი. კლდეშია გამოკვეთილი საფეხურები და წყალმომარაგების სისტემაც. ციხის ქვემოთ ტაფობში წყაროებია, ზემოთ კი წყალსაცავებია შექმნილი, სადაც კედლებზე არსებული ღარების საშუალებით გროვდებოდა წვიმის წყალი. ბირთვისის წყაროსთან მდებარეობს გოდოლი, რომელიც ციხის სათავდაცვო კომპლექსის ქვედა ზღუდეს წარმოადგენს, საიდანაც კლდეებს შორის ციხისკენ მიმავალი ისტორიული ბილიკი ადის. გოდოლი 2 სართულიანია. ბირთვისის დედა ციხისკენ მიმავალ გზაზე მდებარეობს მთავარი კარიბჭე, რომელსაც ხეობის ჩამკეტის ფუნქცია აქვს. იგი ქვისა და აგურის წყობის მონაცვლეობითაა ნაგები. შესასვლელი თაღოვანია, ამოყვანილია აგურით. მეორე კარიბჭე დედა ციხის ტერიტორიაზე მდებარეობს, იგი დედა ციხის ქვედა ტერასაზე შემავალ კანიონს კეტავს. კარიბჭე ნაგებია ქვისა და აგურის მონაცვლეობით, შესასვლელი კარის ღიობის კონსტრუქციაში გამოყენებულია ხის ძელი. დედაციხის მიმდებარედ, ყველაზე მაღალ კლდეზე სათვალთვალო ცილინდრული კოშკი – „შეუპოვარი“ დგას, რომლის კედლები სათოფეებითაა აღჭურვილი. ეს კოშკი უფრო მოგვიანებით პერიოდში უნდა იყოს აგებული, თუმცა ამ ტერიტორიებზე გვხვდება გაცილებით უფრო ადრეული ფენები. შეუპოვარი ნაგებია ქვით, გამოყენებულია დუღაბი. კარიბჭე შეუპოვრისკენ მიმავალ გზაზეც მდებარეობს. იგი ნაგებია კლდისა და რიყის ქვით კირის დუღაბზე. შეუპოვრის გზაზე ასევე გვხვდება ერთი ჩამონგრეული კოშკის ნაშთი. აქ, ერთ-ერთ ხეობაში დგას ეკლესიაც. ბირთვისის ციხის აგების თარიღი ცნობილი არ არის. ისტორიულ წყაროებში იგი პირველად XI საუკუნეში იხსენიება, თუმცა, მკვლევართა აზრით, გაცილებით ადრე უნდა იყოს წარმოქმნილი. მას სიმაგრის მნიშვნელობა XVIII საუკუნის ბოლომდე არ დაუკარგავს და აუღებლად ითვლებოდა, მისი მხოლოდ რამდენიმეჯერ, დიდი ძალისხმევის შედეგად აიღეს.

 

 

კომენტარის დატოვება

თქვენი ელფოსტის მისამართი გამოქვეყნებული არ იყო.