ერელაანთ საყდარი

ერელაანთ საყდარი კახეთში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში, სოფელ მატნის სამხრეთ-დასავლეთით. იგი V-VI საუკუნეების ჯვარბუმბათოვანი ნაგებობაა. ძეგლის თავისებურებას ჩრდილოეთისა და სამხრეთის მკლავების პატარა აფსიდები წარმოადგენს, რომლებიც მკლავების აღმოსავლეთის მხარესაა განლაგებული, საკურთხევლის აფსიდის გასწვრივ. ერელაანთ საყდარში შესრულების ხარისხი ვერ აღწევს ნამდვილ მხატვრულ სიმწიფეს, თუმცა ეს ძეგლი საყურადღებოა, როგორც თავისებური, “მოსამზადებელი საფეხურის” დამახასიათებელი ნიმუში, მსგავსად იდლეთის ნათლისმცემლისა. ეკლესია გეგმით მარტივ, თავისუფალ ჯვარს წარმოადგენს. აღმოსავლეთის მკლავი საკურთხევლის ნახევარწრიული აფსიდით სრულდება. ჯვრის მკლავების გადაკვეთაზე გუმბათია აღმართული. გუმბათქვეშა კვადრატიდან რვაწახნაგაზე გადასვლა განხორციელებულია ტრომპებით. გუმბათში ოთხი თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. თითო სარკმელი აქვთ აღმოსავლეთის, სამხრეთისა და ჩრდილოეთის მკლავებს, სამივე მათგანი აღმოსავლეთითაა განლაგებული, აფსიდებში. აღმოსავლეთ მკლავის სარკმელი თაღოვანია, სამხრეთისა და ჩრდილოეთისა კი – სწორკუთხა. გუმბათის სარკმლების ქვეშ, ინტერიერში, მცირე ზომის თაღებია. შესასვლელი ერთია – სამხრეთიდან, იგი გარედან სწორკუთხაა, შიგნიდან კი თაღოვანი. აღმოსავლეთის მკლავისა და გუმბათის სარკმლები, ასევე შესასვლელი, მცირედ შვერილი, გადაკეცილბოლიანი, თაღოვანი სათაურებითაა დეკორირებული. აღმოსავლეთ ფასადზე ფრონტონის წვერში უხეშად გამოყვანილი ჯვარია მოთავსებული. ფასადები სადა, თაროსებრი ლავგარდნით სრულდება, გუმბათის კარნიზი კი ოთხსაფეხურიანია და აგურის ორი განსხვავებული წყობის მონაცვლეობითაა შექმნილი. ეკლესია ნაგებია სხვადასხვა ჯიშისა და ფერის უსწორმასწორო ფორმის ქვებით, კედლების შიგა პირისთვის კი გამოყენებულია კირქვის ფილები. ტაძრის ინტერიერში შემონახულია ძლიერად დაზიანებული მხატვრობა, რომელიც XVII საუკუნეს მიეკუთვნება. აღსანიშნავია მოხატულობის ჟღერადი კოლორიტი და საინტერესო დეკორატიული მოტივები. კონქში გამოსახულია ღვთისმშობელი ყრმით და ორი მთავარანგელოზი, საკურთხევლის მეორე რეგისტრში კი – წმინდა მსხვერპლის თაყვანისცემა. ინტერიერში გვხვდება აგრეთვე: იოანე ოქროპირის, ტაძრის ქტიტორის, წმინდანთა, ისტორიულ და საერო პირთა გამოსახულებები, წარწერები. ბათქაშისა და მოხატულობის ძალიან მცირე ფრაგმენტები ფასადებზეც შეიმჩნევა. ეკლესია რესტავრირებულია 1969 წელს, აღდგენილია ჩამოქცეული ბუმბათი და დასავლეთის მკლავი.

 

 

კომენტარის დატოვება

თქვენი ელფოსტის მისამართი გამოქვეყნებული არ იყო.