უფლისციხე უძველესი კლდეში ნაკვეთი ქალაქია, რომელიც შიდა ქართლის მხარეში, გორის მუნიციპალიტეტში მდებარეობს, კვერნაქის ქედის სამხრეთ ფერდობზე. წერილობით წყაროებში იგი პირველად VII საუკუნეში იხსენიება, თუმცა ქალაქის ისტორია ბევრად უფრო ადრეული პერიოდებიდან იწყება. უფლისციხესა და მის შემოგარენში დაცულია არქეოლოგიურ და ხუროთმოძღვრულ ადრინდელი ბრინჯაოს ხანით დათარიღებული ძეგლთა ჯუფი. მთლიანობაში ნაქალაქარი მოიცავს ბრინჯაოს ხანის, რკინის ხანისა და შუასაუკუნეების ფენებს XV საუკუნემდე. Read more
დავით გარეჯის კომპლექსი კახეთში, საგარეჯოს მუნიციპალიტეტში მდებარეობს. იგი სამონასტრო გამოქვაბულთა კომპლექსია, რომელიც ფეოდალური ხანის საქართველოს ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი რელიგიურ-კულტურული ცენტრი იყო. მონასტერი ერთ-ერთმა ასურელმა მამამ – დავით გარეჯელმა დაარსა VI საუკუნის I ნახევარში. მამა დავითი თავის მოწაფესთან, ლუკიანესთან, ერთად დასახლდა გარეჯის უდაბნოს ერთ პატარა, ბუნებრივ მღვიმეში. ასე ჩაეყარა საფუძველი მონასტერს, რომელიც დავითის ლავრის სახელითაა ცნობილი. Read more
გურიის უდაბნოს მონასტერი გურიაში, ჩოხატაურის რაიონში, სოფელ შუაგანახლების ჩრდილოეთით, გურიის სერის სამხრეთ ციცაბო კალთაზე მდებარეობს. სამონასტრო კომპლექსი მოიცავდა ორ ეკლესიას და კლდეში ნაკვეთ სენაკებს ბერთათვის. უდაბნოს მონასტერი ერთ-ერთი უძველესია გურიაში, მე-18 საუკუნის შუა ხანებში მონასტერი იოსებ ტუსკიას განუახლებია, რომელიც ისტორიულ საბუთებში “გურიელის კარის მოძღვრად”, აგრეთვე “საჯუმათლოს მოწესედ, ქორეპისკოპოსად და მეომოფორედ” იხსენიება.
განსაკუთრებით საინტერესოა კლდეში ნაკვეთი ეკლესია. მისი აგების ზუსტი თარიღი უცნობია. არქიტექტურული მონაცემების მიხედვით ტაძარი მე-6 საუკუნის მეორე ნახევარს მიეკუთვნება. Read more
პეტრას ციხე (ციხისძირის ციხე) აჭარაში, ქობულეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ციხისძირში მდებარეობს. ციხე-ქალაქი მოიცავს ციტადელს, სასახლეს, ეკლესიებს, აბანოებს და სხვა ნაგებობათა ნაშთებს. ციხის ამჟამად არსებულ ნაგებობათა უადრესი ფენა VI საუკუნით თარიღდება, თუმცა შეინიშნება უფრო ადრეული ფენის კვალიც. ძეგლზე განირჩევა ასევე განვითარებული და გვიანი შუა საუკუნეების ფენებიც. ციხე-სიმაგრის შესახებ ქართულ საისტორიო წყაროებში ცნობები არ მოიპოვება, გვაქვს ბიზანტიელ ისტორიკოსთა ცნობები, რომლებიც ძირითადად VI საუკუნის შუა ხანების ამბებს შეეხება. პროკოპი კესარიელი პეტრას ციხის შესახებ წერს: “პეტრა Read more
